Alacak sigortası KOBİ’ye güven verecek

Türkiye ekonomisinde küçük ve orta boyutlu isletmeler (KOBI) önemli bir yer tutuyor. Ülkemizdeki toplam satislarin da %65’ini gerçeklestiren KOBI’ler, yatirimlarin da %50’sini üstleniyor. Özellikle KOBI’lerin alacaklarini garanti altina almak ve KOBI’lerin ellerini rahatlatmak için bu aydan itibaren devreye alinan Devlet Destekli Alacak Sigortasi büyük ilgi uyandiriyor. Devlet Destekli Alacak Sigortasi için kurulan havuzun yönetimini ise Halk Sigorta üstleniyor. Alacak sigortasinin isletmeleri öngörülemeyen en büyük risklerden biri olan tahsilat problemlerine karsi koruyacagini söyleyen Halk Sigorta Genel Müdürü Bülent Karan, alacak sigortasi hakkinda sunlari söyledi:

Öncelikle, ticari alacak sigortasi nedir? Hangi riskleri teminat altina aliyor?

Alacak sigortasi; firmalarin yapmis oldugu, herhangi bir teminata baglanmamis vadeli satislardan dogan borcun ödenmeme riskini teminat altina alan bir sigorta ürünü. Kredi limiti tahsis edilmis bir alicinin iflas, konkordato, tasfiye, vb. hukuki durumlar ile temerrüde düsmesi durumunda devreye giriyor ve pesin, kredi kartli, bankanin teminati (teminat mektubu, DBS, teyitli akreditif, vb) altinda olmayan satislar ile yurtiçinde kamu kurumlari haricindeki satislar; açik hesap, mal mukabili ve vesaik mukabili (çek ve senet dahil) satislar, vadeli faturali satislar ve tüzel kisiliklere yapilan satislarini teminat kapsamina aliyor.

İlk Aşamada Küçük İşletmeler Dahil Olacak

Bu sigortadan kimler faydalanabiliyor? Tüm KOBI’ler bu sigortayi yaptirabiliyor mu?

Alacak sigortasi sistemi, 4 Haziran 2018 tarihli ve 2018/11892 sayili Bakanlar Kurulu’nun “Küçük ve Orta Ölçekli Isletmelere Yönelik Ticari Alacak Sigortasi Sunulmasini Içeren Devlet Destekli Sistemin Isleyisine Dair Karari” ile olusturuldu. 2005 tarihli ve 25997 sayili Resmi Gazete’de yayimlanan “Küçük ve Orta Büyüklükteki Isletmelerin Tanimi, Nitelikleri ve Siniflandirilmasi Hakkindaki Yönetmelikte” tanimlanan isletmelerden, Hazine tarafindan belirlenen kosullari saglayan KOBI’ler bu sistemden yararlanabiliyor. Yönetmelikteki tanimlamalara göre sistemin baslangicinda bu sigortadan mikro ve küçük isletme sinifina giren isletmeler yararlanabilecek. Yani Devlet Destekli Ticari Alacak Sigortasi’nin hedef kitlesini, yurt içi yillik net satis hasilati ya da mali bilançosu 25 milyon lirayi asmayan KOBI’ler olusturuyor. Orta büyüklükteki isletmelerin bu sistemden yararlanabilmesi için ise çalismalar devam ediyor. Bu isletmeler de ileriki dönemde Devlet Destekli Ticari Alacak Sigortasi Sistemi’nden yararlanmaya baslayacak. Orta büyüklükteki isletmelerin sisteme girisi ile yillik net satis hasilati ya da mali bilançosu 125 milyon liraya kadarki KOBI’ler sisteme girebilecek.

2 Bin 500 Lira Üstündeki Hasarlar Teminat Altında

Sistem tam olarak nasil isliyor? Primlerin hesaplanmasi nasil gerçeklesiyor?

Devlet destekli alacak sigortasinda prim, sigortalanabilir ciro ile müsterinin seçmis oldugu vade araligina tekabül eden prim oraninin çarpilmasi ile hesaplaniyor. Sigorta talebinde bulunan firmalarin sigortalanabilir cirosunun asgari %50’sini olusturan ve ciro büyüklügüne göre büyükten küçüge dogru siralanan alicilar için limit tahsisi yapiliyor. Sigortali adayi firma dilerse daha fazla sayida alicisi ve hatta tüm portföy için kredi limit çalismasi yaptirabiliyor. Fiyat ve kredi limitlerinin uygun bulunmasi durumunda da poliçelesme islemi gerçeklesiyor.

Zararlarin ödenmesi noktasinda; sigorta döneminde gerçeklesen zararin 2 bin 500 liranin altinda kalmasi durumunda sigortali tarafindan,
2 bin 500 lirayi asmasi durumunda ise birinci fikrada belirtilen teminat oranlari kapsaminda sigortaliya ödeniyor.

Isletmelerin risk degerlendirmesi nasil yapiliyor? Kredi skorlama süreçlerinden bahsedebilir misiniz?

Alacak sigortasi kapsaminda teminat verilecek alicilara iliskin risk degerlendirmesinde kullanilacak kriterler merkez tarafindan belirleniyor.

Risk degerlendirmesi ise su sekilde oluyor; sigorta talebinde bulunan isletmenin vadeli satislardan elde ettigi cironun en az %50’sini olusturan ve ciro büyüklügüne göre büyükten küçüge dogru siralanan alicilar dikkate aliniyor. Risk degerlendirmesi sonucunda, bu alicilardan her birine “1 (en düsük riskli)” ile “6 (en yüksek riskli)” arasinda skor veriliyor. Bu risk degerlendirmesi sonucunda skoru 6 olan alicilara alacak sigortasi kapsaminda kredi limiti saglanmiyor.

Digerleri için, alacak sigortasi kapsaminda uygulanan teminat oranlari poliçede belirtiliyor. Bu teminat oranlari da alicinin skoruna göre %70 ve %90 arasinda belirleniyor. Daha önce de bahsettigim gibi; sigorta dönemi içerisinde meydana gelen zararlar 2 bin 500 liranin altinda kalirsa sigortali tarafindan, 2 bin 500 lirayi asmasi durumunda ise teminat oranlari kapsaminda ödeniyor.

Alacak sigortasi uygulamasi KOBI’leri rahatlatacak diyebilir miyiz?

Kesinlikle. Alacak sigortasinin sagladigi teminatlar disinda dolayli olarak da isletmelere önemli faydalari bulunuyor. Basta sigortacilar; müsterilerini analiz edip, finansal durumlarini izleyerek sirketlerin risk yönetimine katki saglayacak. Bunun yaninda alacak sigortasi isletmeyi öngörülmeyen tahsilat problemlerine karsi koruyarak, finansal yapisini güçlendirmenin yani sira bilançonun aktif kalitesini yükselterek bankalar ve finansal kuruluslar nezdinde isletmenin kredibilitesini de artiriyor. Böylece, sirket yönetimi alacak sorunlarini bir kenara birakarak asil faaliyet alanina odaklanabiliyor. Alacak sigortasinin, önümüzdeki dönemde önce küçük boyutlu isletmeler, sonrasinda ise orta boyutlu isletmelerin üzerindeki baskiyi hafifletecegini ve ekonomiyi rahatlatacagini söyleyebiliriz.